बाल, किशोर र वयस्क मनोचिकित्सा

बालबालिका र किशोरकिशोरीहरू विश्वको जनसंख्याको झन्डै एक तिहाइ (२.२ अर्ब व्यक्ति) हिस्सा ओगट्छन्, जसमा लगभग ९०% कम र मध्यम आय भएका देशहरू (LAMIC) मा बसोबास गर्छन्। यी देशहरूमा उनीहरूले जनसंख्याको ५०% सम्म हिस्सा बनाउँछन्। मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरूले विश्वभरि १०–२०% बालबालिका र किशोरकिशोरीलाई प्रभाव पार्छ। अनुमान अनुसार आधाजसो मानसिक विकारहरू १४ वर्षको उमेरसम्म सुरु हुने गर्छन्। यी विकारहरूको प्रारम्भिक पहिचान र उपचारले मानसिक रोगहरूको नतिजा र प्रगतिमा सुधार गर्न सक्छ।

नेपालमा, करिब २९ मिलियन जनसंख्या रहेको छ, जसमा ४०–५०% जनसंख्या बालबालिका र किशोरकिशोरीले ओगटेको छ। बालबालिका र किशोर मानसिक स्वास्थ्य (CAMH) को ठूलो चुनौती नेपालमा छ।

बालबालिका र किशोर मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरूको लागि प्रदान गरिने सेवाहरूमा निम्न समावेश छ:
– न्यूरोडेभलपमेन्टल डिसअर्डरहरूको मूल्यांकन, निदान, र हस्तक्षेप/उपचार, जस्तै अटिज्म स्पेक्ट्रम डिसअर्डर, एटेन्सन डेफिसिट हाइपरएक्टिभिटी डिसअर्डर (ADHD), विशिष्ट सिकाइ विकार, बौद्धिक अशक्तता, सञ्चार विकार, टिक डिसअर्डर आदि।
– परिवार र पालनपोषण शैलीको मूल्यांकन तथा अभिभावकत्वका लागि सुझाव र क्रोध नियन्त्रण व्यवस्थापन।
– निम्न मानसिक विकारहरूको मूल्यांकन, निदान र उपचार:
* डिप्रेसिभ डिसअर्डर, चिन्ताजन्य विकार, ओब्सेसिभ कम्पल्सिभ डिसअर्डर, विद्यालय जान नमानेका समस्याहरू।
* आघात र तनाव सम्बन्धित विकार (एडजस्टमेन्ट डिसअर्डर, डिसोसिएटिभ डिसअर्डर, पोस्ट ट्रमाटिक स्ट्रेस डिसअर्डर)।
* शारीरिक लक्षण र सम्बन्धित विकारहरू।
* खुवाउने र खाने विकार (पिका, एनोरिक्सिया नर्भोसा, बुलिमिया नर्भोसा, बिंज इटिंग डिसअर्डर)।
* उत्सर्जन विकार (एनुरेसिस, एनकोप्रेसिस)।
* लिङ्ग असमञ्जस्यता।
* पदार्थ सम्बन्धित र व्यसनात्मक विकार।
* विघटनकारी, आवेग नियन्त्रण, र आचरण विकार (ODD, कन्डक्ट डिसअर्डर)।
* गम्भीर मानसिक रोगहरू (सिजोफ्रेनिया, बाइपोलर डिसअर्डर)।